Je kent het misschien. Drie weken enkel soep, of zo weinig mogelijk koolhydraten. De weegschaal zakt snel en je bent even trots. Een paar maanden later staat er opnieuw hetzelfde getal. Soms zelfs een beetje meer. Misschien heb je het al twee of drie keer geprobeerd, telkens met meer discipline dan de vorige keer.
Dat ligt niet aan jouw doorzettingsvermogen. Je lichaam deed precies waarvoor het gemaakt is: overleven.
Voor je lichaam lijkt een dieet op schaarste
Eet je plots veel minder, dan krijgt je lichaam het signaal dat er voedsel tekortkomt. En in tijden van schaarste wordt het zuinig. Het verbruikt minder energie, je wordt sneller moe en je beweegt onbewust minder. Wetenschappers noemen dat metabole aanpassing.
Tegelijk stijgt je hongerhormoon ghreline en daalt leptine, het hormoon dat je hersenen vertelt dat je genoeg reserves hebt. Je hebt dus meer honger, terwijl je lichaam minder verbruikt. Het is een slim beschermingsmechanisme, alleen werkt het nu tegen je doel in.
Je verliest meer dan vet
Bij een crashdieet komt een deel van het gewichtsverlies uit vocht en spierweefsel, zeker als je weinig eiwit eet en niet aan krachttraining doet. Op de weegschaal ziet dat er goed uit. Maar spieren zijn net het weefsel dat energie verbruikt, ook als je in de zetel zit.
Na het dieet heb je dus minder spieren en een zuiniger lichaam. Eet je opnieuw normaal, dan komt het gewicht vaak sneller terug, en dan vooral als vet. Zo ontstaat het bekende jojo-effect: telkens wat minder spieren, telkens wat moeilijker.
Wat wel werkt op lange termijn
Duurzaam afvallen is minder spectaculair, maar het blijft. Dit zijn de bouwstenen die we in de praktijk het vaakst zien werken:
- Een klein tekort in plaats van een groot. Je lichaam schakelt dan minder snel over op spaarstand.
- Genoeg eiwit, verdeeld over de dag: yoghurt, eieren, vis, kip of peulvruchten. Dat beschermt je spiermassa en houdt je langer verzadigd.
- Krachttraining. Wie spieren onderhoudt terwijl hij afvalt, verliest vooral vet.
- Slaap en rust. Na een korte nacht heb je meer honger en minder zin om te bewegen.
- Gewoontes die je over een jaar nog volhoudt. Wat je maar drie weken volhoudt, is geen plan.
Klinkt dat traag? Het is vooral rustiger, want je hoeft niet tegen je eigen lichaam te vechten.
Kijk verder dan de weegschaal
Een weegschaal toont één getal. Ze vertelt niet of je vet of spieren verloor, of je vocht vasthoudt, of hoe het met je visceraal vet (vet rond je organen) gaat. Daarom meten we bij Focus-On je volledige lichaamssamenstelling, in plaats van enkel je gewicht. Zo zie je of je de juiste kilo’s kwijtraakt.
In onze voedingscoaching kijken we naar wat bij jouw lichaam, je agenda en je smaak past. Samen zoeken we een manier van eten die je energie geeft en die je volhoudt, zonder lijst met verboden producten. Hoe snel je lichaam reageert, verschilt per persoon.
Weten wat jouw lichaam nodig heeft?
Met de Focus-On Totaalscan zien we hoeveel vet en spiermassa je hebt en hoeveel energie je lichaam in rust verbruikt. Een goed vertrekpunt voor een plan dat je volhoudt.
